የሰደድ እሳት ጭስ

የሰደድ እሳት በተለምዶ በሙቀት ወይም በደረቅ ወራት ይከሰታል። የአየር ለውጥ ደግሞ ችግሩን በማባባስ፤ በፑጌት ሳውድ ግዛት (Puget Sound region) ተጨማሪ የሰደድ እሳት እና የሰደድ እሳት ጭስ እንደሚያደርስ እንጠብቃለን፡፡

የሰደድ እሳት ጭስ ካልበዛ በስተቀር፤ ከእንጨት ጭስ ጋር ተመሳሳይ የጤና ችግርን አሉት፡፡ ጭስም በተለይም ተጋላጭ ለሆኑት ቡድኖች እንደ ህፃናት፤ በእድሜ የገፉ አዋቂዎች እና ነፍሰ ጡሮች እንዲሁም የሳንባ ወይም የልብ (እንደ አስም እና COPD )ችግር ወይም እስትሮክ ያላቸው ሰዎች አደገኛ ሊሆኑ የሚችሉ ንጥረ ነገሮች የተሞላ ነው፡፡

በዚህ አመት የሰደድ እሳት እንደሚገጥመን ለመገመት የሚያዳግት ቢሆንም፤ ችግሩ ከመከሰቱ በፊት ቀድሞ መዘጋጀት ትችላለህ፡፡

ለሰደድ እሳ ጭስ ይዘጋጁ፡

  • የሰደድ እሳት የአየራችንን ጥራት ከመጉዳቱ አስቀድሞ ለቤተሰብዎ እቅድ ለማውጣት ሀኪምዎን ወይም የጤና ባለሙያዎን ያናግሩ፡፡
  • አየሩ ጭሳማ በሚመስልበት እና ጭስ ጭስ በሚሸትበት ወቅት፤ ከበር ውጭ የሚከናወኑ ስራዎችን ማከወን ተገቢ አይሆንም፡፡ የራስዎች ግምት ይጠቀሙ፡፡
  • በእኛ ድረ ገፃችን ላይ የሁኔታ መከታተያን በመጠቀም ወይም ለአንተ በቅርበት የሚገኝን የአየር ብክለት መቆጣጠሪያን በመመልከት ዘወትር የአየር ጥራት ትንቢያን ይከታተሉ፡፡

ቤት ውስጥ በቅዝቃዜ መቆየት ካልቻሉ ወይም ለጭስ ተጋላጭ ከሆኑ፤ በሌላ ቦታ መጠለያን መፈለግ ተገቢ ሊሆን ይችላል፡፡ 

  • በጭስ ያልተጎዱ ቤተሰቦች ወይም ጓደኞች ጋር ይቆዩ፡፡
  • ለጭስ ማቀዝቀዣና እና የአየር ማጣሪያ ባላቸው ትላልቅ የንግድ ህንፃዎች ለምሳሌ የማቀዝቀዣ ማዕከላት ውስጥ ለመጠለል ይጠይቁ (ተጨማሪ መረጃ ከታች ያገኛሉ)፡፡

በቤት፡

  • በቤት ውጭ የሚኖረዎትን ሰዓት ለመወሰን እስፈላጊ የሆኑ እንደ ምግብ፤ ማድሃኒቶች እና ሌሎች ለቤተሰብዎ የሚያስፈልግዎትን ነገሮች በብዛት የያዙ፡፡
  • ባለ ከፍተኛ ጉልበት የኤችኢፕኤ( HEPA) የአየር ማጣሪያን መጠቀም ወይም (HVAC )የኤችቪኤሲ ስርአት መጠቀም በቤት ውስጥ ያለውን አየር ንፁህ ለማድረግ ይረዳዎታል፡፡
  • የአየር ማራገቢያ ማበጀት በቤት ውስጥ የሚገኝ አየርን ንፁህ ማድረግ ይችላሉ፡፡ የሚያስፈልግዎትም የአየር ማራገቢያ ሳጥን፤ የምድጃ ማጣሪያ (MERV-13 ወይም የተሻለ) እና ማንጠልጠሊያ ያለው ሲባጎ ወይም ቴፕ ብቻ ነው፡፡ ደረጃ -በደረጃ-የሆኑ መመሪያዎች እዚህ አሉ::
  • በቤትዎ “ንፁህ” ክፍል የሚሆን አንድ ክፍልን ያዘጋጁ፡፡ በተቻለ መጠን ይህ ክፍል ጭስን እንዲከላከል አነስተኛ በሮችና መስኮቶች ያሉት ወይም የተዘጋ መሆን አለበት፡፡ ክፍሉን የበለጠ ንፁህ ለማድረግ የቤት ውስጥ የአየር ማንጫ ማራገቢያ ወይም ማጣሪያ ይጠቀሙ፡፡ ተጨማሪ መረጃን እዚህ ይፈልጉ::
  • የአየር ማቀዝቀዣ ካሎት የውጭውን ጭስ የተቀላቀለ አየር ወደ ውስጥ እንዳይገባ ለመከላከል እንዲረዳዎት፤ ካለ ከውጭ የሚገባውን ንፁህ አየር ይዝጉት፡፡

በማህበረሰቡ ውስጥ፡

  • “የማቀዝቀዣ ማዕከል” በቅርበት የት እንደሚገኝ ይወቁ፡፡ የማቀዝቀዣ ማዕከላት፤ እንደ ቤተ መፅሃፍት ወይም የማህበረሰብ ማዕከላት ያሉ ቦታዎች ጭሳማ አየርን ለማስወገድ ጥሩ ይሆናሉ፡፡ 

ሌሎች አማራጮች፡

  • የ“N95” ወይም የ “N100” ምልክት ያለባቸው ጭምብሎች ከአየር ብክለት ልከላከሉ ይችላሉ፤ ነገር ግን ለሁሉም ሰዎች የሚያገለግሉ አይደሉም፡፡ እንደመጨረሻ አማራጭ ብቻ ነው ሊያገለግሉ የሚገቡት፡፡ እባክዎን ይህ ለእርስዎ የሚያገለግል ስለመሆኑ ሀኪምዎን ያማክሩ፡፡ ተጨማሪ መረጃን እዚህ::


ለሰደድ እሳት ጭስ አየር ጥራት ማስታወቂያ እንዴት ሊመዝገብ?

የሰደድ እሳት ጭስ በአካባቢያችን አየር ጥራት ላይ ተፅዕኖ በሚፈጥርበት ግዜ መረጃን ለማግኘት ለመመዝገብ የተለያዩ መንገዶች አሉ፡፡

የፅሁፍ ማስታወቂያ፡

  • ፅሁፍን WILDFIRE  S ብለው   ለ313131 ይላኩ

የኢሜል ማስታወቂያ፡


ጭስ እና አመድ እንዴት ጤንነቴን ሊጎዱ ይችላሉ?

የበካይ ንጥረ ነገሮች መጠን፤ በአየር ውስጥ የሚገኙ ፈሳሽና ጠጣር ንጥረ ነገሮች (particulate matter ) ወይም PM (ፒኤም) በመባል የሚታወቁ ንጥረ ነገሮች የጤና እክልን ሊያስከትሉ ከሚችሉ ነገሮች ጋር በቀጥታ ተያያዥነት አላቸው፡፡ PM የሚለካው በማይክሮ ሜትር (µm) ነው 

የሰደድ እሳት ጭስ በሚፈጠርበት ወቅት የተለያዩ ብዙ አይነት ንጥረ ነገሮች በአየር ውስጥ ሊኖሩ ይችላሉ፡፡ እንደ አመድ ያለ ትልቅ PM (ፒኤም) (ከ 10µm የበለጠ ስፋት ያለው PM) በባዶ አይን ማየት የሚቻል ሲሆን፡ የሚያሳስብም ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን እነዚህ ትላልቅ ንጥረ ነገሮች አይናችንን፤ አፍንጫችንን እና ጎሮሮአችንን ቢቆጠቁጡንም ሰውነታችን ግን ወደ ሳንባችን እንዳይገቡ የሚከላከልበት የተፈጥሮ መከላከያ አለው፡፡

ሌሎች ንጥረ ነገሮች ከእንጨት፤ ከሰደድ እሳት ጭስ በጣም አነስተኛ (PM የክበብ አጋማሽ ( diameter) 2.5µm ወይም በታች፤ ከ2.5 µm፤ የሰው ልጆች ፀጉር ዲያሜትር 3% አካባቢ) እና ለጤናችን የበለጠ አደገኛ ነው፡፡ እነዚህ ትንንሽ ንጥረ ነገሮች በባዶ አይናችን ማየት የማይቻሉ እና በአየር ውስጥ ወደ ውስጠኛው የሳንባዎቻችን የሚሳቡ ናቸው፡፡ ከዚያም እነዚህ ንጥረ ነገሮች ከፍተኛ የጤንነት ስጋቶችን እንደ የመተንፈሻ እና የልብ ችግሮችን ሊያስከትሉ ይችላሉ፡፡